Tags

, , , , , , ,

Nadat Jean Gustave Schoup eind maart 1918 kon beginnen het buitenlandse nieuws te verslaan in het nieuwe weekblad ‘De Loods’, kwam daar in augustus nog het redacteurschap van het nieuwe weekblad ‘De Kamer van Koophandel en Fabrieken’ bij. Zie daarvoor de vorige twee weblogs. Het is niet na te gaan wat dit hem financieel opleverde, maar dit nieuwe leven in Schoups bewogen bestaan was duidelijk een aanzienlijke vooruitgang ten opzichte van de bochtige en hobbelige levenspaden die hij vanaf het begin van de Eerste Wereldoorlog had bewandeld. Soldaat, deserteur, geïnterneerde, kantoorklerk, gedetineerde, spion, en nog eens geïnterneerde, acteur, leraar en dan journalist, ver buiten de Belgenkampen, zo vrij als een vogel woonachtig in Scheveningen!

Dát kregen maar weinige Belgische deserteurs voor elkaar. Het moet met pure ambitie te maken gehad hebben, de onwrikbare wil iemand te worden, iets van het leven te gaan maken, ondanks alle tegenwind, in plaats van oorlogsjaren lang te vegeteren in houten barakken tot eindelijk een eind aan alle ellende zou komen. Op 16 oktober 1918 vestigde Schoup zich in de gemeente Wassenaar alwaar hij op 18 oktober werd ingeschreven op het adres Schouwweg 20. Hier was een kamerverhuurbedrijf gevestigd. Op hetzelfde adres woonden namelijk onder meer een kantoorbediende, een vroedvrouw, twee onderwijzers, een bouwkundige, een dienstbode, een leerling telefoniste, een boekhouder, een tekenaar en een commies titulair van posterijen en telegrafie. Schoup zelf staat er ingeschreven als gouverneur. Zie lijn 11 uit het toenmalige bevolkingsregister.

Gouverneur? Beetje vreemd misschien voor degenen die dit woord alleen in de betekenis van bestuurder of bevelhebber kennen. Een gouverneur is echter ook een persoon die door een particulier belast is met de opvoeding of het onderwijs van zijn kinderen. Dat kreeg Schoup dus naast zijn activiteit als journalist ook nog te doen. Jaren later, toen het Inlichtingenbureau Handelsinformatie zijn doopceel lichtte, stond in het desbetreffende rapport te lezen: “Na eenigen tijd in een interneeringskamp te zyn geweest, wist aangevraagde het gedaan te krijgen door het geven van onderwys aan een jongedame te Wasse­naar meerdere vryheid te verkrijgen. Hy studeerde in dezen tyd aan de Hoogeschool te Leiden.” Ja, ook dat nog, studeren, toe maar!

Wie de jongedame in kwestie geweest is, blijft feitelijk onbekend, maar in het jaar waarin Schoup in Gouda verkeerde, woonde daar ook een jonge vrouw van 29 jaar, Theodora Maria Uhl. Zij zou degene geweest kunnen zijn aan wie Schoup, die overigens twee jaar jonger was dan zij, lesgegeven heeft. Op 19 februari 1919 ging het stel in ondertrouw, waarna zich op 28 februari 1919 het huwelijk voltrok. In de huwelijksakte staat Jean Gustave Schoup te boek als “leraar in de handelswetenschappen”. En ze trouwden waar? Nou, in Wassenaar!

Op de 11e dag van de 11e maand van het jaar 1918, ‘s ochtends om 11 uur, kwam een einde aan de Eerste Wereldoorlog. Om 5 uur ’s nachts was in een treinwagon in een bos bij het Franse stadje Compiègne, zo’n 80 kilometer ten noorden van Parijs, officieel de wapenstilstand ondertekend. De wapens zouden om 11 uur ’s ochtends zwijgen, zo was bepaald en zo geschiedde. Alle gevechtshandelingen werden gestaakt, de Duitsers dolven definitief het onderspit, nadat de Kaiserschlacht, het groots opgezette Duitse lenteoffensief dat een doorbraak had moeten worden, een grote mislukking werd. Zie het weblog van 1 april. De nederlaag was groot, maar de grote vernedering moest nog komen. Formeel was de Eerste Wereldoorlog pas op 28 juni1920 voorbij met de ondertekening van het Verdrag van Versailles. Twintig jaar later, op 20 juni 1940, zou Adolf Hitler de Fransen in Compiègne in dezelfde treinwagon hun capitulatie laten ondertekenen.

Met het eind van de eerste Wereldoorlog kwam er ook een eind aan Schoups wekelijkse bijdragen Uit het Buitenland in het weekblad ‘De Loods’. Officieel was hij nog steeds Belgisch soldaat en dus geen Nederlands staatsburger. De oorlog was voorbij, hij moest vanaf 11 november 1918 zo snel mogelijk gerepatrieerd worden, net als alle andere Belgische deserteurs die tijdens de wereldoorlog in Nederland waren opgevangen. Het kamp in Harderwijk stroomde dan ook leeg. De hele bliksemse boel was plotseling gewoon afgelopen! Volgens een document van het Belgische Centrum voor Historische Documentatie van de Krijgsmacht (CHD) zou Schoup in november 1918 meteen weer (voor de zoveelste keer trouwens) in Nederland geïnterneerd en op 21 december 1918 naar België overgebracht zijn. Het heeft niet lang geduurd. Trouwen, dát was de oplossing! Zijn toekomstige bruid, de genoemde jongedame Uhl, was de dochter van een Nederlandse militair. Die man kan wel eens aan wat touwtjes getrokken hebben om Schoup weer naar Nederland te krijgen. In elk geval tekende hij zijn artikelenreeks in ‘De Loods’ voor het laatst op 11 november 1918, precies op de dag van de wapenstilstand dus, met Dr. J. G. SCHOUP.

Blijf volgen: https://jeangustaveschoup.wordpress.com/

Van de biografie over de bewogen levens van de Belgische avonturier Jean Gustave Schoup zijn nog maar 19 exemplaren beschikbaar.

Advertenties